Verslag editie 2014

Hieronder vind je een beknopt verslag van het Symposium Erfgoed & ICT Delft op 24 januari 2014.

Ontvangst door Léanne Selles - Museum Het Prinsenhof

Léanne Selles is hoofd Publiek bij Museum Het Prinsenhof. Zij heet de aanwezigen welkom in Huis Lambert van Meerten. Deze locatie is niet meer in gebruik als museum, maar wel beschikbaar voor vergaderingen, bijeenkomsten en feesten. Léanne verwijst naar een krantenartikel waarin raadslid Anne Viruly aangeeft dat ook Museum Het Prinsenhof hipper en moderner moet worden. Gelukkig wordt hier momenteel hard aan gewerkt. Het gehele museum wordt opnieuw ingericht en zal op 24 mei de deuren van Het Nieuwe Prinsenhof openen.
 

Introductie door Linn Borghuis, projectleider Lustrum Symposium 2014

Linn rijkt het symposiumboekje aan Léanne Selles uit. In dit boekje zijn achtergrondartikelen en informatie over de sprekers en de verschillende onderwerpen van het symposium terug te lezen. Met ruim 60 deelnemers is het symposium al bij aanvang een succes te noemen. Na wat huishoudelijke mededelingen gaat het symposium van start.
 

Marjolein Beumer: Erfgoed op straat?!

Marjolein Beumer is directeur van Stichting Nieuwe Meesters Delft (NMD). De stichting is eind 2012 opgericht met steun van TU Delft en Gemeente Delft. In het afgelopen jaar is met name het netwerk rondom NMD gevormd. In 2014 zal de nadruk liggen op het opstarten van projecten. NMD gaat projecten aanjagen die het erfgoed in Delft zichtbaar maken. Hierbij zal techniek en geschiedenis gecombineerd worden. NMD is op zoek naar instellingen, personen en bedrijven die ideeën hebben voor projecten om het erfgoed zichtbaar te maken op straat. Marjolein roept geïnteresseerde deelnemers op om zich op te geven.

Bekijk hier de presentatie (PDF) van Marjolein Beumer.
 

Rick ten Doeschate - The Cloud Collective

The Cloud Collective is een samenwerkingsverband tussen verschillende mensen. Het is van oorsprong een ontwerpbureau. Maar de technieken die zij gebruiken zijn ook toepasbaar op andere vlakken. Het draait daarbij met name om ‘data –informatie – kennis –wijsheid’.

Open data
De overheid heeft heel veel data en geeft deze ook vrij. Helaas is dit soort data niet geschikt voor doorsnee gebruikers. Een mogelijke oplossing is het omzetten van de data naar gis-bestanden. Daardoor kan je er iets mee gaan doen. Een goed voorbeeld is Opensource city. Op www.oscity.nl is informatie over gebouwen beschikbaar. Het is mogelijk om te zoeken naar monumenten. Door het combineren van verschillende soorten data ontstaat relevantere informatie. Hierdoor kun je bijv. een stad beter begrijpen.

Ook bedrijven en particulieren geven data vrij. Deze data kunnen worden gebruikt bij de transformatie en herbestemming van gebouwen. Uiteraard is er veel aandacht voor erfgoed. Vooral het bij elkaar brengen van de juiste partners en kennis van is hierbij van groot belang. Juist bij erfgoed maakt open data samenwerking en kennisuitwisseling daarom makkelijker.

Eigen projecten
Een voorbeeld van projecten van The Cloud Collective is het in beeld brengen van de waarde en de verhuur van woon- en kantoorruimte. Daarnaast hebben zij ook een app gemaakt met zogenaamde ‘beleefroutes’.  

Bekijk hier de presentatie (PDF) van Rick ten Doeschate.
 

Dick van Dijk - Waag Society

Bij Waag Society draait het om nieuwe verbindingen. Waag Society is een medialab, waar nieuwe ontwikkelingen in gang worden gezet. Hierbij wordt gebruik gemaakt van ‘design thinking’: praktijkgericht onderzoek. Waag Society heeft een eigen Fablab, waar zij hun tools toegankelijk maken voor anderen. Bij de projecten is fysieke en sociale interactie het uitgangspunt. Dit is ook toepasbaar op erfgoed en erfgoedbeleving. Een belangrijke vraag daarbij is hoe je met technologie een andere ervaring kunt creëren. En hoe een erfgoedinstelling dit zelf kan bouwen.

Interactie
Waag Society ontwikkelt prototypes (zoals Loep) waarbij interactie gestimuleerd wordt. Ook maken zij het delen van technieken en tentoonstellingsonderdelen mogelijk. Bijvoorbeeld met de Museumapp. Hiermee kunnen musea zelf routes maken. Daarnaast kun je inhoud koppelen aan plekken in de stad. Met deze app worden musea uitgenodigd om naar hun omgeving te kijken en eigen foto’s te uploaden. Hierdoor ontstaat er meer beleving in de stad. Het nieuwste project van Waag Society gaat om identiteit en nieuwe skills. Hiervoor werken ze samen met Rijksmuseum Volkenkunde in Leiden. Doel van het project is het verbinden van het formele en informele erfgoed.

Bekijk hier de presentatie (PDF) van Dick van Dijk.
 

Pieter Jonker - TUDelft Robotics Institute

Pieter Jonker maakt 3D-scans van schilderijen van oude meesters. Het 3D-effect wordt gecreëerd door het aanbrengen van lagen, structuur en perspectief in het schilderij. Kernwoorden in het proces zijn oppervlakte scannen en reproduceren, datavisualisatie en interpretatie. Deze techniek kan in de praktijk worden gebruikt voor conservering, onderzoek, restauratie en exploitatie. Daarnaast wellicht ook voor de verkoop van reproducties.
 

Yolande Kolstee – AR Lab

Het AR Lab richt zich op Augmented Reality: het toevoegen van beeld of tekst aan de werkelijkheid. Hierbij wordt gebruik gemaakt van scans via MRI en geprinte kopieën. Met AR kun je magie en een verhaal toevoegen aan een object. Op die manier krijgt het een extra functie. Er zijn bijvoorbeeld speciale opnames gemaakt van werken van Vincent van Gogh. Daarnaast heeft AR Lab een tentoonstelling samengesteld over het hergebruik van schilderijen, aangevuld met iPads met daarop verschillende extra lagen. ARlab heeft ook een eigen tijdschrijft: AR(t).

Bekijk hier de presentatie (PDF) van Yolande Kolstee.
 

Alexander Zwennes- Kiss the Frog

Kiss the Frog maakt interactieve producties met een fysieke component. Een recent voorbeeld is te zien in het Gemeente Museum in Den Haag: Wonderkamers. Bezoekers mogen hier zelf helpen met het inrichten van de tentoonstelling. Er zijn diverse minigames waar je punten mee kunt verzamelen. Verder kun je een keuze maken uit de eigen collectie. Zo kun je je eigen mini-expositie inrichten. Ook kun je ‘likes’ uitdelen aan objecten.

Bekijk hier de presentatie (PDF) van Alexander Zwennes.
 

Lucas Rozenboom – Nieuwe Meesters Delft

Wat is er mogelijk met ICT? Erfgoedinstellingen zijn hiervan vaak niet op de hoogte. Samenwerking kan vruchtbaar zijn! Lucas heeft diverse Delftse ICT- bedrijven geïnterviewd. Op die manier brengt hij in kaart wat zij al met erfgoed doen en wat ze ervoor kunnen betekenen. Een overzicht van de inventarisatie is beschikbaar op www.erfgoedinnovatie-delft.nl.
 

Alan Hanjalic - Delft Multimedia Information Retrieval Lab, Department of Intelligent Systems TU Delft

Het project ‘Like lines’ richt zich op het ontsluiten van grote collecties met videomateriaal. Daarbij zoek je naar data die er toe doet, zodat er meer context ontstaat. Alles is gelinkt aan sociale media. Daarnaast er is een belangrijke relatie tussen items en gebruikers. Daarom wordt gebruikers gevraagd om te helpen bij het onderzoek. De data analyses van gebruikers, hun interacties en sociaal netwerk worden hiervoor gebruikt. Bijvoorbeeld tweets en chats die ze verzenden tijdens het kijken van een voetbalwedstrijd.

Bekijk hier de presentatie (PDF) van Alan Hanjalic.
 

Martijn Andela - Erfgoed Leiden en Omstreken

Erfgoed Leiden en Omstreken (ELO) wil samen met het Archief, archeologie en monumenten de collecties van Leiden online beschikbaar maken. Hiervoor ontwikkelen ze samen een toolset. Doel is om de gebruiker ook zelf aan het werk zetten. De collectie moet daarom intuïtief en game-achtig worden getoond. Verwachte gebruikersgroepen zijn professionals, onderzoekers en de historisch geïnteresseerde leek. Binnen Erfgoed Leiden vindt momenteel een reorganisatie van de backoffice plaats, waarmee de organisatie meer gericht wordt op de buitenwereld.

Bekijk hier de presentatie (PDF) van Martijn Andela.
 

Arthur Hanselman - Cit

Cit levert producten voor bedrijven en instelingen met culturele collecties. Bijvoorbeeld traditionele collectiewebsites met een beperkte functionaliteit. Voor Erfgoed Delft ontwikkelden zij Wikidelft, een platform waar iedereen aan kan bijdragen. Uitgangspunt zijn de collecties van Erfgoed Delft. Gebruikers kunnen hun eigen verhaal hier aan toevoegen. Daarnaast heeft Cit ook de ‘Verhalentafel’ ontwikkeld. Hierbij staat interactie centraal: gebruikers kunnen spelenderwijs door de collectie bladeren en zelf verhalen toevoegen. De verhalentafel genereert hiermee een informatiestroom naar verschillende tools en bronnen.

Bekijk hier de presentatie (PDF) van Arthur Hanselman.
 

René Dings - Tremani

Tremani ontwikkeld onder andere websites en apps. Onlangs lanceerden zij de ‘Straatnamenapp’. De app vertelt de verhalen achter de Delftse straatnamen, ook van straten buiten het centrum. Het is lastig om alle verhalen weer te geven; die moeten wel beschikbaar zijn. Andere steden hebben inmiddels interesse getoond voor de app.

Bekijk hier de presentatie (PDF) van René Dings.
 

Erik Boekesteijn - DOKLab

DOKLab ontwikkelt servicemodellen voor bibliotheken. DOK is de interactieve bibliotheek van Delft. Uitgangspunt is ‘Innovation in storytelling’. Een voorbeeld daarvan is de Heritage browser 6.0. Hierbij wordt een koppeling gemaakt tussen bibliotheek en archief. Zo ontstaat een nieuwe manier om collecties te doorzoeken. Dit model wordt ook over andere bibliotheken verspreid.

Bekijk hier de presentatie (PDF) van Erik Boekesteijn.
 

Rob van Winden - Red Dolphin ICT Services bv

Open Data staat voor het vrij beschikbaar stellen van data of informatie. Linked Open Data voegt hier een dimensie aan toe m.b.t. context, semantiek en hergebruik van data en informatie. In de erfgoedsector is veel Open Data beschikbaar. Het vinden van informatie in een bepaalde context en in verschillende bronnen blijft echter lastig. Linked Open Data kan het zoeken en vinden verbeteren, op basis van een eenduidige terminologie over erfgoed (thesaurus) en semantische standaarden. Zowel door personen als – geautomatiseerd – via applicaties.

Bekijk hier de presentatie (PDF) van Rob van Winden.
 

Han Verbaas - Viziware

Viziware ontwikkeld interactieve tools voor met name buitengebruik. Bijvoorbeeld interactieve etalages voor erfgoed. Door daar te laten zien wat er te doen is, kun je bezoekers van Delft ook buiten openingstijden naar het museum trekken. In Delft zijn veel lege winkels op A-locaties. Als je van een lege etalage een interactieve etalage maakt, kun je mensen wijzen op bijvoorbeeld Museum Het Prinsenhof. Op de ruit toon je eerst filmpje en daarna een uitnodiging met informatie over de collectie. Vervolgens kun je een foto van maken en omzetten naar een digitale briefkaart. Zo creëer je een online effect vanuit een offline beleving. Eventueel kun je ook een koppeling maken met Facebook. Op die manier kun je 24 uur per dag promotie maken. Ook kun je evenementen via verschillende applicaties promoten. Zelfs gebruik in het museum is mogelijk, bijvoorbeeld d.m.v. ‘swipen’ door de collectie.

Bekijk hier de presentatie (PDF) van Han Verbaas.


Interactieve tafelsessies

Sessie 1 'Erfgoed-apps'

Geleid door Jan Gerard Snip (Sping BV) en René Dings (Tremani)
Met name het via apps benaderen van verschillende doelgroepen is aan bod gekomen.

Sessie 2 'Hoe kan ik Social Media het beste inzetten?'

Geleid door Rianne Duindam (Nota Bene)
Hier werd vooral ingegaan op welk platform je voor welke doelgroep kunt inzetten.  

Sessie 3 'Multimedia & Erfgoed'

Geleid door Alexander Zwennes (Kiss the Frog) en Han Verbaas (Viziware)
In deze sessie zijn diverse systemen besproken en is er discussie gevoerd over geld als basis. Uitkomst hiervan was dat men nieuwe wegen moet zoeken, bijvoorbeeld partnerships aangaan of andere mogelijkheden.  

Sessie 4: ‘Samenwerking met TU Delft’

Geleid door Prof. dr. Alan Hanjalic
Alan Hanjalic heeft ervaring met menselijk gedrag en verwerking daarvan in systemen. Verschillende voorbeelden van zijn werk waren aanwezig. Een daarvan was een project in Salzburg, rond het vraagstuk hoe mensen buiten de concerthal te bereiken. En hoe met behulp van digitale schermen op stoelen de muzikale ervaring verrijkt kon worden. Hierbij kwam de mogelijkheid tot vertaling van gezongen stukken naar voren. Naast het bespreken van deze voorbeelden is er gepraat over promotie van TU-erfgoed. En of er buiten Delft ook dergelijk academisch erfgoed te vinden is.   

Sessie 5: Samenwerking ICT-bedrijven en erfgoedinstellingen

Geleid door Thomas Bachet (TNO)
Tijdens deze sessie is getracht gezamenlijk tot oplossingen te komen voor eventuele obstakels, die spelen bij (mogelijke) samenwerking tussen ICT-bedrijven en de erfgoedsector.

Sessie 6 'Georeferentie en erfgoed'

Geleid door Laurens van Zuylen (Efika)
Deze sessie concentreerde zich op de wijze van content samenbrengen, gebruikstoepassing en keuze voor device (apparaat). Bijvoorbeeld een toeristische kaart met web-gebaseerd kaartbeeld, met één ‘look and feel’ op alle apparaten. Uitgangspunt : verschillende lagen met verschillende soorten informatie en het toevoegen van geo-referenties aan data. Dat laatste kan automatisch of door het bij elkaar brengen van gebruikersgroepen. Daarbij vormen de verschillende meetsystemen nog wel een uitdaging. Advies van Laurens: zet je erfgoed op een kaart!

Sessie 7 'Ontsluiting van grote erfgoeddatasets, copyrights en veiligheid'

Geleid door Arthur Hanselman (Cit) en Pieter Scherpenhuijsen (Indica Search)
Deze sessie concentreerde zich op de ontsluiting van grote erfgoeddatasets (ook gesloten datasets), de expertise die aan een dataset kleeft en de gevolgen van openstelling. Semantiek was daarnaast een terugkerend thema.  
 

Dankwoord

Tot slot heeft Linn Borghuis een dankwoord uitgesproken als dank voor de inzet van alle sponsoren: Tremani, Museum Het Prinsenhof, Kiss the Frog, West Consultancy, VANG communicatie en Viziware.